Burmistrz Ewa Przybyło złożyła doniesienie do prokuratury na aptekę w Rynku. Jej zdaniem, właścicielka punktu sprzedaży leków mogła popełnić przestępstwo

Apteka w Rynku jako jedyna w Rabce-Zdroju nie prowadziła całodobowych dyżurów spośród pięciu aptek, które od 1 stycznia były wyznaczone do ich realizowania. Według harmonogramu, apteka w Rynku miała dyżurować 24 godziny na dobę w dniach od 14 do 20 stycznia. Pozostałe apteki dostosowały się do uchwały Rady Powiatu Nowotarskiego i były czynne całą noc. Dodajmy, że całodobowe dyżury mają pełnić jeszcze dwie apteki.

Na razie nie wiadomo, jak prokuratura potraktuje to zawiadomienie. W opinii wielu prawników, sprawa jest niejednoznaczna i nie ma podstaw prawnych, by zmuszać aptekarzy do pełnienia nocnych dyżurów. Innego zdania jest jednak burmistrz Rabki-Zdroju, która powołuje się m.in. na przepisy Ustawy prawo farmaceutyczne. Zauważa też, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że pełnienie dyżurów nocnych i podczas dni wolnych od pracy wchodzi w zakres ustawowych zadań aptek ogólnodostępnych i do kierownika apteki należy takie zorganizowanie pracy, aby placówka ten obowiązek mogła realizować.

Gorce24.pl dotarły do treści zawiadomienia, jakie burmistrz Przybyło wysłała do prokuratury. Oto jego pełna treść:

Rabka-Zdrój, dnia 25.01.2013r.

Prokuratura Rejonowa w Nowym Targu, ul. Ludźmierska 29, 34-400 Nowy Targ


ZAWIADOMIENIE O PODEJRZENIU POPEŁNIENIA PRZESTĘPSTWA ŚCIGANEGO Z URZĘDU

Burmistrz Rabki-Zdroju wypełniając ustawowy obowiązek określony w art. 304 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 z późn. zm. ) zawiadamia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa określonego w art. 160 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.) przez właściciela lub kierownika Apteki przy ulicy Rynek 8 w Rabce-Zdroju.

Uzasadnienie:

Apteka przy ulicy Rynek 8 w Rabce-Zdroju nie pełniła dyżurów nocnych w dniach od 14.01.2013r. do 20.01.2013 r. łamiąc w ten sposób postanowienia Uchwały Rady Powiatu Nowotarskiego Nr 189/XXV/2012 z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie ustalenia rozkładu pracy aptek w Powiecie Nowotarskim w 2013 roku. Stosowanie do treści tej Uchwały wskazana wyżej Apteka w dniach od 14.01.2013r. do 20.01.2013 r. miała pełnić dyżury nocne. Tymczasem z sygnałów płynących do Burmistrza Rabki-Zdroju wynika, że wskazana Apteka nie pełniły dyżurów nocnych we wskazanych dniach.

Należy wskazać, że uchwały rad powiatów wydawane na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 z późn. zm.) stanowią akty prawa miejscowego i tym samym źródło prawa powszechnie obowiązującego na określonym obszarze (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 3 października 2006 r. sygn. akt III SA/Wr 185/06 oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 czerwca 2006 r. III SA/Kr 226/06, Obubl. Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Lekceważenie więc obowiązków wynikających z powszechnie obowiązującego prawa jest więc czymś całkowicie niewyobrażalnym. W wyroku z dnia 30 września 2008 r. sygn. akt: II SA/Ke 388/08 (Opubl. Baza Orzeczeń Sadów Administracyjnych), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wskazał, że pełnienie dyżurów nocnych i podczas dni wolnych od pracy wchodzi w zakres ustawowych zadań aptek ogólnodostępnych i do kierownika apteki należy takie zorganizowanie pracy, aby placówka ten obowiązek mogła realizować. Tym samym, uchwała organu powiatu ustalając dla apteki prowadzonej przez skarżącego nakaz realizacji świadczeń w porach nocnych i w dni wolne od pracy, podjęta w trybie art. 94 ust. 2, nie może co do zasady naruszać konstytucyjnych praw skarżącego, przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej czy też ingerować w jego życie prywatne bądź naruszać prawo do ochrony życia rodzinnego. Praca w godzinach nocnych i w dniach wolnych od pracy jest bowiem wpisana w ustawowe zadania każdej apteki…

Mając powyższe na uwadze Burmistrz Rabki-Zdroju zawiadamia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa określonego w art. 160 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.) przez właściciela lub kierownika Apteki przy ulicy Rynek 8 w Rabce-Zdroju. Jest oczywistym, że nie pełnienie dyżuru nocnego wbrew obowiązującemu prawu i to w sytuacji, gdy inne apteki nie pełnią dyżuru nocnego ze względu na okoliczność, że dyżur pełnić miała właśnie przedmiotowa apteka, stanowi nie tylko o naruszeniu obowiązującego prawa, ale uzasadnia także podejrzenie popełnienia przestępstwa narażenia człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, o którym mowa w art. 160 § 1 kodeksu karnego.

Art. 94 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne stanowi, że rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych powinien być dostosowany do potrzeb ludności i zapewniać dostępność świadczeń również w porze nocnej, w niedzielę, święta i inne dni wolne od pracy. Natomiast ust. 3 art. 94 ustawy prawo farmaceutyczne przewiduje możliwość nie pobierania opłaty za grupę produktów leczniczych, które niosą pomoc ratującą życie lub zdrowie. W § 2 rozporządzenia wykonawczego do wskazanego przepisu, Minister Zdrowia wśród grupy produktów, które niosą pomoc ratującą życie lub zdrowie wymienił środki odurzające, antybiotyki oraz produkty lecznicze przepisane na recepcie, na której zamieszczono adnotację "cito" lub inną równoznaczną, jeżeli realizacja recepty następuje w porze nocnej w dniu jej wystawienia lub w dniu następnym (por. rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie maksymalnej wysokości dopłat pobieranych przez aptekę za ekspedycję produktów leczniczych w porze nocnej oraz określenia grupy produktów leczniczych, za których wydanie w porze nocnej nie pobiera się opłaty (Dz. U. z 2002 r. Nr 85, poz. 778)). Wskazane przepisy wprost więc wskazują, że sprzedawane w aptekach niektóre produkty lecznicze bezpośrednio ratują życie lub zdrowie obywateli. Wobec powyższego funkcjonująca w porze nocnej, w niedzielę, święta i inne dni wolne od pracy apteka pełni ważną rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa dla życia i zdrowia obywateli. Stąd też apteki obok lekarzy, funkcjonujących szpitali oraz innych placówek ochrony zdrowia, stanowią ważną część spójnego państwowego systemu ochrony zdrowia, w  którym prawidłowe funkcjonowanie każdego z tych elementów składowych pozwala na zapewnienie bezpieczeństwa dla zdrowia i  życia obywateli. W tym kontekście wadliwe funkcjonowanie choćby jednego z  tych elementów może stanowić o narażeniu obywateli na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, o którym mowa w art. 160 § 1 kodeksu karnego. W tym obszarze nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, że obowiązujący system prawny na każdy z wymienionych elementów ochrony zdrowia nakłada obowiązek zgłoszenia zaprzestania prowadzenia działalności w całości lub w części. Jak stanowi art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2011 r. Nr 112, poz. 654 z późn. zm.) podmiot leczniczy wykonujący działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne może, w zakresie świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych, na okres nieprzekraczający 6 miesięcy, zaprzestać działalności leczniczej: 1) całkowicie; 2) częściowo, w zakresie jednej lub więcej jednostek lub komórek organizacyjnych przedsiębiorstwa tego podmiotu związanych bezpośrednio z udzielaniem tych świadczeń. Jak zaś stanowi ust. 2 cytowanego przepisu czasowe zaprzestanie działalności, o którym mowa w ust. 1, wymaga zgody wojewody. Także w przypadku wystąpienia siły wyższej wpływającej na funkcjonowanie podmiotu leczniczego na kierowniku takiego podmiotu ciąży obowiązek poinformowania wojewody o czasowym całkowitym albo częściowym zaprzestaniu działalności (por. art. 34 ust. 8 ustawy o działalności leczniczej). Wobec powyższego zaniechanie sprzedaży produktów leczniczych w określonym wyżej okresie przez wymienioną w petitum wniosku Aptekę mogło narazić mieszkańców powiatu nowotarskiego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w rozumieniu art. 160 § 1 kodeksu karnego. Należy nadmienić, że na właścicielu wymienionej w petitum wniosku Apteki, jako przedsiębiorcy, spoczywał dodatkowy obowiązek spełnienia określonych przepisami prawa warunków wykonywania działalności gospodarczej, tak by prowadzona działalność chroniła przed zagrożeniem życia i zdrowia ludzkiego (por. art. 18 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej).

W komentarzu autorstwa Konrada Kochutka do wskazanego przepisu, wskazano że wykonywanie działalności gospodarczej nie może zagrażać wartościom o podstawowym znaczeniu dla należytego funkcjonowania społeczeństwa. Wartościami takimi są bez wątpienia: życie człowieka, zdrowie człowieka, moralność publiczna oraz ochrona środowiska. Ich ochronie mają służyć przepisy zawarte w całym szeregu różnych ustaw z zakresu prawa administracyjnego (zob. niżej). Przepisy te są określane mianem "policyjnych", czy też tworzących system tzw. "policji administracyjnej". Ich przestrzeganie przez przedsiębiorcę jest konieczne dla zagwarantowania bezpieczeństwa oraz porządku publicznego, a także ochrony zdrowia oraz innych zasadnych interesów uczestników obrotu gospodarczego (czyli innych przedsiębiorców, kontrahentów czy konsumentów). Przepisy te stanowią więc element regulacji wyznaczających także warunki wykonywania działalności gospodarczej - co zostało potwierdzone w art. 18 u.s.d.g. [także na gruncie ustawy z 1999 r. obowiązywał przepis o analogicznej treści do art. 18 u.s.d.g.; zob. art. 9 p.d.g.] – tak K. Kochutek, Komentarz do art. 18 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, LEX/el. 2005. Wobec powyższego nie wykonywanie obowiązku dyżurowania w godzinach nocnych przez wskazaną Aptekę i  w konsekwencji uniemożliwienie zakupu produktów leczniczych bezpośrednio ratujących życie lub zdrowie przez mieszkańców powiatu nowotarskiego, nie tylko narażało mieszkańców tego powiatu na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, ale stanowiło także o naruszeniu art. 18 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Wyprzedzając ewentualne usprawiedliwienia właściciela lub kierownika Apteki wymienionej w petitum niniejszego wniosku dotyczące nie pełnienia dyżurów w godzinach nocnych, należy wskazać na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2011 r. sygn. akt: II GSK 1338/10 (Opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych), w którym wskazano, że z redakcji art. 94 ust. 1 Prawa farmaceutycznego wynika, że rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych powinien "być dostosowany do potrzeb ludności" oraz "zapewniać dostępność świadczeń również w porze nocnej, w niedzielę, święta i inne dni wolne od pracy". W orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 3 października 2006 r., sygn. akt III SA/Wr 185/06, wyrok WSA w Kielcach z 30 września 2008 r., sygn. akt II SA/Ke 388/08, wyrok WSA w Gdańsku z 9 września 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 254/10, wyrok WSA we Wrocławiu z 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 342/10 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl) wyrażany jest pogląd, że rozkład godzin pracy powinien zarówno być dostosowany do bieżących, codziennych potrzeb ludności na powszechne wykonywane przez apteki ogólnodostępne usługi, świadczone w zwykłych warunkach jak i nie może pomijać sytuacji nadzwyczajnych, których częstotliwości występowania nie sposób przewidzieć. Wspomniany rozkład powinien uwzględniać także przypadki szczególne, niezwiązane bezpośrednio z zaspokajaniem zwykłych, codziennych potrzeb w zakresie zaopatrzenia w leki, w tym zapewniać jak najlepszą dostępność świadczeń aptecznych w porze nocnej, w niedzielę, święta i inne dni wolne od pracy, gdy nie funkcjonują ogólnodostępne apteki.

Analiza art. 94 ust. 1 Prawa farmaceutycznego prowadzi do wniosku, że należy rozróżnić rozkład godzin pracy aptek ogólnodostępnych w zwykłych warunkach oraz w sytuacjach nadzwyczajnych. W pierwszym przypadku zastosowanie ma kryterium potrzeb ludności, które należy uwzględniać przy ustalaniu godzin pracy aptek, tak by możliwe było zaspokojenia oczekiwań społeczności lokalnej. Z kolei w przypadkach wymienionych w drugiej części zdania zawartego w art. 94 ust. 1 Prawa farmaceutycznego, najistotniejszym kryterium przy ustalaniu rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych staje się zapewnienie dostępności świadczeń aptecznych w tych szczególnych warunkach. Przy ustalaniu rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych w porze nocnej i dni wolne od pracy nie sposób uwzględniać potrzeby ludności, gdyż nie można przewidzieć prawdopodobieństwa pojawienia się zdarzeń zagrażających zdrowiu lub życiu człowieka. W tym wypadku chodzi o ustalenie takiego rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych, który będzie stwarzał możliwość jak najlepszego i najszybszego skorzystania z niezbędnej pomocy wówczas, gdy nie obowiązuje powszedni czas pracy aptek, a zaistnieje nadzwyczajna, trudna do przewidzenia potrzeba podania leku. Natomiast to, czy i w jakim zakresie możliwość ta będzie wykorzystywana nie może mieć tutaj istotnego znaczenia. W związku z tym za chybione należało uznać stanowisko skarżącej, że brak zainteresowania ludności Powiatu G. funkcjonowaniem apteki w porze nocnej i dni wolne od pracy uzasadniał rezygnację z ustalenia, w tym zakresie, rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych. Postulat skarżącej, by apteki ogólnodostępne na terenie Powiatu G. funkcjonowały w godzinach 8:00 – 22:00, prowadziłby w istocie do naruszenia ustawowego obowiązku zapewnienia dostępności świadczeń również w porze nocnej…

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także argumentacji skarżącej, że zaniechanie ustalania rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych w porze nocnej uzasadnia to, że pacjenci mogą uzyskać niezbędne leki w pogotowiu ratunkowym lub szpitalu oraz punktach pozaaptecznych. Powyższe stanowisko nie uwzględnia, że pomoc medyczna, także w porze nocnej, świadczona jest również przez lekarzy prowadzących indywidualne praktyki, którzy nie dysponują zapasem leków. Zapewnienie dostępności świadczeń w porze nocnej i dni wolne od pracy musi uwzględniać również i takie przypadki. Wbrew stanowisku skarżącej z realizacji ustawowego obowiązku zapewnienia dostępności świadczeń farmaceutycznych w porze nocnej nie mogą zwalniać warunki pracy konkretnej apteki, w tym trudności w organizacji pracy w porze nocnej i dni wolne od pracy. Podkreślenia wymaga, że ustawodawca nakładając na apteki ogólnodostępne, będące placówkami ochrony zdrowia publicznego, obowiązek świadczenia usług farmaceutycznych przez uprawnione osoby (farmaceutów), w tym zaopatrywanie ludności w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły, o których mowa w art. 86 ust. 8 Prawa farmaceutycznego oraz wykonywania czynności określonych w art. 86 ust. 1 i 2 Prawa farmaceutycznego, nie uzależnił wykonywania tych obowiązków od indywidualnych warunków funkcjonowania danej placówki, czy też liczby zatrudnionych w niej pracowników. Zobowiązał natomiast kierownika apteki ogólnodostępnej do takiej organizacji pracy w aptece (art. 88 ust. 1 w związku z ust. 5 Prawa farmaceutycznego), by ta placówka ochrony zdrowia publicznego mogła wykonywać usługi farmaceutyczne, o których mowa w art. 86 ust. 2 Prawa farmaceutycznego. Przyjęcie odpowiednich rozwiązań, zapewniających właściwą realizację ustawowych obowiązków, jest warunkiem prowadzenia działalności gospodarczej w sposób zgodny z prawem. Dodać należy, że prowadzenie działalności gospodarczej zazwyczaj wiąże się z ponoszeniem kosztów, co powinno, ale nie musi mieć związku z uzyskiwaniem zysku. Z tych powodów wywody powódki odnoszące się do narzucenia, poprzez ustalenie w zaskarżonej uchwale rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych, obowiązku prowadzenia nierentownej działalności należało uznać za nietrafne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, chybiony okazał się także zarzut dotyczący naruszenia art. 22, art. 31 w związku z art. 64 i art. 65 Konstytucji RP poprzez dowolne ograniczenie prawa skarżącej do swobody prowadzenia przez nią działalności gospodarczej poprzez ustalenie przymusowego harmonogramu pracy aptek.

W tym miejscu należy zauważyć, że wolność działalności gospodarczej, stanowiąca jedną z podstaw społecznej gospodarki rynkowej (art. 20 Konstytucji RP) nie ma charakteru absolutnego. W przypadkach i na warunkach określonych w art. 22 i 31 ust. 3 Konstytucji RP wolność działalności gospodarczej może być ograniczana. Konstytucja dopuszczając ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych praw i wolności stanowi, że może nastąpić to tylko w ustawie i tylko wówczas, gdy ograniczenia są konieczne w demokratycznym Państwie w celu zapewnienia jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, ochrony własności i praw innych osób. Przyjęte w Konstytucji RP rozwiązanie oznacza, że prawodawca przewidział sytuację, gdy konieczne będzie stopniowanie ochrony poszczególnych wolności i praw obywatelskich. Wśród dóbr podlegających szczególnej ochronie, która uzasadnia ograniczenie konstytucyjnych praw i wolności obywatelskich wymieniona została ochrona zdrowia. W związku z tym ograniczenie wolności obywatelskich, w tym wolności działalności gospodarczej może nastąpić, jeżeli wymaga tego ochrona zdrowia. Istotne przy tym jest, by ograniczenie konstytucyjnej wolności nie naruszało jej istoty.

W rozpoznawanej sprawie, wbrew stanowisku skarżącej, taka sytuacja nie miała miejsca. Akt prawa miejscowego ograniczający swobodę prowadzenia działalności gospodarczej został wydany na podstawie ustawy (art. 94 ust. 2 Prawa farmaceutycznego) i mieścił się w jej granicach. Ustawodawca, decydując o konieczności zapewnienia dostępności świadczeń farmaceutycznych również w porze nocnej i dni wolne od pracy, udzielił organom stanowiącym powiatu upoważnienia do ustalenia rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że ustalenie rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych, w drodze uchwały rady powiatu, niewątpliwie stanowi ograniczenie swobody prowadzenia działalności gospodarczej. Przedsiębiorca prowadzący aptekę ogólnodostępną nie może bowiem samodzielnie wyznaczać ram czasowych jej funkcjonowania. Podkreślenia jednak wymaga, że prowadzenie apteki ogólnodostępnej, będącej placówką ochrony zdrowia publicznego, z istoty rzeczy związane jest z pewnymi ograniczeniami. Wspomniane ograniczenia, dotyczące określenia rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych, ustanowione zostały w drodze ustawy (art. 94 ust. 1 Prawa farmaceutycznego) i były konieczne dla ochrony zdrowia publicznego. Niewątpliwie zapewnienie dostępności świadczenia usług farmaceutycznych, w tym także porze nocnej i dni wolne od pracy mieści się w pojęciu ochrony zdrowia publicznego. Ograniczenie swobody działalności gospodarczej polegające na ustaleniu harmonogramu godzin pracy apteki ogólnodostępnej nie narusza istoty tej wolności. Podmiot prowadzący taką aptekę w godzinach określonych w rozkładzie uchwalonym przez radę powiatu nie jest pozbawiony możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, a jedynie dotykają go pewne ograniczenia w zakresie czasu funkcjonowania apteki…

Powyższy wyrok nie tylko pozbawia znaczenia prawnego ewentualne usprawiedliwienia właściciela lub kierownika Apteki wymienionej w petitum niniejszego wniosku, ale potwierdza także opisane wyżej znaczenie prawidłowego funkcjonowania aptek dla zabezpieczenia życia i zdrowia obywateli (por. „Podkreślenia jednak wymaga, że prowadzenie apteki ogólnodostępnej, będącej placówką ochrony zdrowia publicznego …, Wspomniane ograniczenia, dotyczące określenia rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych, ustanowione zostały w drodze ustawy (art. 94 ust. 1 Prawa farmaceutycznego) i były konieczne dla ochrony zdrowia publicznego. Niewątpliwie zapewnienie dostępności świadczenia usług farmaceutycznych, w tym także porze nocnej i dni wolne od pracy mieści się w pojęciu ochrony zdrowia publicznego.). Zgodnie z treścią art. 160 § 1 kodeksu karnego kto naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. W doktrynie prawa karnego wskazuje się, że życie i zdrowie stanowią tak ważną wartość, że kodeks karny, podobnie jak kodeks karny z 1932 r. i z 1969 r., oprócz przestępstw polegających na naruszeniu tych dóbr, rozszerza ich ochronę prawną poprzez wprowadzenie odpowiedzialności karnej za samo narażenie ich na niebezpieczeństwo. Ochrona karnoprawna występuje więc już na etapie poprzedzającym spowodowanie uszczerbku dla danego dobra. Ta cecha zbliża znacznie przestępstwa narażenia na niebezpieczeństwo do karalnego usiłowania, z tą jednak różnicą, że przy usiłowaniu nacisk jest położony przede wszystkim na stronę podmiotową przestępstwa, natomiast przy przestępstwach narażenia na niebezpieczeństwo uzasadnienie karalności zachowania znajduje się przede wszystkim w elemencie przedmiotowym przestępstwa.

Zabezpieczenie życia i zdrowia, jako przedmiotu karnoprawnej ochrony, już na etapie samego zagrożenia tych dóbr jest szczególnie uzasadnione w okresie przyspieszonego postępu technicznego, ogólnego wzrostu tempa życia, wiążącego się w sposób nieunikniony z występowaniem sytuacji abstrakcyjnego zagrożenia dla tych dóbr. Funkcją prawa karnego jest powstrzymanie adresatów normy sankcjonowanej od zachowań prowadzących do przeobrażania się zagrożenia abstrakcyjnego w konkretne niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia (zob. A. Zoll (w:) System prawa karnego, t. IV, s. 463 i n.)… Ustawa w art. 160 § 1-3 nie określa sposobu zachowania się sprawcy realizującego znamiona typu czynu zabronionego. Zachowanie to ma polegać na "narażaniu" człowieka… Narażenie człowieka na niebezpieczeństwo, o którym jest mowa w art. 160 § 1-3, zachodzić będzie w wypadku naruszenia przez sprawcę opartych na naszej wiedzy i doświadczeniu reguł postępowania w stosunku do drugiego człowieka, reguł wykształconych dla określenia tolerowanego, ze względu na wagę podejmowanej czynności, stopnia zagrożenia. Sprawca musi naruszyć tę regułę postępowania, która chroni bezpieczeństwo życia lub zdrowia ludzkiego przed zagrożeniem na tej drodze, na której sprawca je w rzeczywistości sprowadził. Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 7 września 2005 r. II Aka 162/05 (Opubl. KZS 2005/10/26) występek narażenia na niebezpieczeństwo z art. 160 § 1 k.k. może być popełniony zarówno przez działanie jak i przez zaniechanie.

Wobec powyższego zaniechanie wykonywania nałożonego obowiązującym prawem obowiązku dyżurowania w godzinach nocnych przez wskazaną Aptekę i w konsekwencji uniemożliwienie zakupu mieszkańcom północnej części powiatu nowotarskiego produktów leczniczych bezpośrednio ratujących życie lub zdrowie, narażało mieszkańców tego powiatu na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

Mając powyższe na uwadze złożenie niniejszego zawiadomienia było konieczne i uzasadnione".

Oprac. (mr)